Η εποχή που το υψηλό δημόσιο χρέος της Ελλάδας πρωταγωνιστούσε στα πρωτοσέλιδα όλου του κόσμου έχει παρέλθει.
Ωστόσο, τώρα θα μπορούσε να είναι στο επίκεντρο της συζήτησης για τη θεαματική καθοδική πορεία που έχει καταγράψει τα τελευταία έτη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το ελληνικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, με βάση το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2026, αναμένεται να μειωθεί στο 137,6% το επόμενο έτος, από τα επίπεδα του 210% το 2020 και λίγο κάτω από τα 147,8% που παρατηρήθηκαν το 2010, όταν η Ελλάδα έλαβε την πρώτη οικονομική ενίσχυση.
Την ίδια στιγμή, άλλες ευρωπαϊκές χώρες βλέπουν το δημόσιο χρέος τους να αυξάνεται. Πρόσφατο παράδειγμα είναι η Γαλλία, η οποία βρίσκεται σε πολιτική αστάθεια με την τελευταία παραίτηση του πρωθυπουργού της να συμβαίνει λίγες ημέρες μετά τον διορισμό του. Αυτό δεν περνά απαρατήρητο από τις αγορές. Η γαλλική οικονομία, η δεύτερη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη, δυσκολεύεται να περιορίσει τα δημοσιονομικά ελλείμματα, ενισχύοντας έτσι τον κίνδυνο για περαιτέρω αύξηση του χρέους. Οι ανάγκες εξυπηρέτησης του γαλλικού χρέους ανέρχονται φέτος σε πάνω από 60 δις ευρώ και αναμένεται να ανέλθουν στα 100 δις ευρώ μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα μπορεί να έχει ακόμα μεγαλύτερο χρέος από τη Γαλλία και την Ιταλία ως ποσοστό του ΑΕΠ. Παρ’ όλα αυτά, οι αγορές δανείζουν τη χώρα μας με χαμηλότερο επιτόκιο σε σύγκριση με τη Γαλλία, κάτι που αντικατοπτρίζεται στην απόδοση του 10ετούς ομολόγου που έχει πέσει στο 3,4%, ενώ της Γαλλίας είναι κοντά στο 3,6%.
Πού οδηγούν οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους
Μέχρι σήμερα, το Ελληνικό Δημόσιο έχει αποπληρώσει ήδη 21,3 δισ. ευρώ για τα διμερή δάνεια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης GLF, αρχικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, ενώ έχει προχωρήσει και στην πλήρη αποπληρωμή των δανείων προς το ΔΝΤ.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, το υπόλοιπο ποσό αυτών των δανείων που ανέρχεται σε 31,6 δισ. ευρώ θα εξοφληθεί πρόωρα έως το 2031, δηλαδή μια δεκαετία νωρίτερα από την κανονική λήξη το έτος 2041. Τον Δεκέμβριο φέτος η Ελλάδα θα προβεί σε άλλη μια πρόωρη αποπληρωμή μέρους του πρώτου μνημονιακού δανείου ύψους 5,29 δισ. ευρώ.
Η πρόωρη αποπληρωμή θα επιφέρει άμεση μείωση του συνολικού δημόσιου χρέους κατά περίπου 2,2% του ΑΕΠ και θα εξοικονομηθούν πόροι μέσω της μείωσης των ετήσιων επιτοκίων κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ σε ένα διάστημα 12 ετών.
Παράλληλα, μειώνεται ο κίνδυνος επιτοκίου και αναχρηματοδότησης του χρέους και συμβάλλει στη βελτίωση της αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας από διεθνείς οίκους. Επίσης αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος αυξημένου κόστους εξυπηρέτησης από το 2032 και μετά.
Τα δάνεια του πρώτου μνημονίου
Τα δάνεια του πρώτου μνημονίου έχουν υψηλότερους τόκους σε σχέση με άλλα δάνεια που έλαβε η χώρα κατά την περίοδο των μνημονίων. Σήμερα το δημόσιο χρέος έχει ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης 1,73% και μέση διάρκεια 18,8 έτη. Το επιτόκιο των δανείων αυτών κυμαίνεται γύρω στο Euribor συν 0,5%, ξεπερνώντας το 3% το 2024.
Η εκδοτική δραστηριότητα του Δημοσίου κατά τη διάρκεια του 2025 κύλησε ομαλά με έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες καλύφθηκαν μέσω κοινοπρακτικών εκδόσεων ομολόγων διαφόρων διαρκειών αξίας συνολικά 7 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες για τόκους παραμένουν διαχειρίσιμες καθώς ανέρχονται σε περίπου 6-7 δισ. ευρώ ετησίως ή περίπου στο 3% του ΑΕΠ για την Κεντρική Διοίκηση.
Για το έτος 2026 ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) σχεδιάζει περιορισμένη στρατηγική δανεισμού διατηρώντας τη συνέπεια των εκδόσεων και την παρουσία στις αγορές με έμφαση στη διατήρηση της σταθερότητας και στη μείωση των μελλοντικών πιέσεων.
