Η Ρωσία προτίθεται να ζητήσει ουσιαστικές τροποποιήσεις στο τελευταίο ειρηνευτικό σχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και αυστηρότερους περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις του Κιέβου, σύμφωνα με πρόσωπο με γνώση των θέσεων του Κρεμλίνου, το οποίο επικαλείται το Bloomberg.
Η Μόσχα αντιμετωπίζει το σχέδιο των 20 σημείων που καταρτίστηκε από την Ουκρανία και τις ΗΠΑ ως βάση για περαιτέρω διαπραγματεύσεις, καθώς –όπως επισημαίνει το ίδιο πρόσωπο– δεν περιλαμβάνει διατάξεις κρίσιμης σημασίας για τη Ρωσία και αφήνει αναπάντητα πολλά ζητήματα. Η πηγή ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία της, λόγω της ευαίσθητης φύσης των συνομιλιών.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημόσια για τις τελευταίες προτάσεις που κατατέθηκαν με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, έπειτα από εβδομάδες επαφών στις οποίες συμμετείχαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ, της Ουκρανίας και της Ρωσίας. Ο ειδικός απεσταλμένος του Κρεμλίνου, Κίριλ Ντμίτριεφ, ο οποίος είχε συνάντηση με την αμερικανική αντιπροσωπεία στη Φλόριντα το περασμένο Σαββατοκύριακο, ενημέρωσε τον Ρώσο πρόεδρο για τα αποτελέσματα των επαφών. Όπως δήλωσε την Τετάρτη ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, η Μόσχα θα συνεχίσει σύντομα τον διάλογο με την Ουάσινγκτον.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε αργά το βράδυ της Τρίτης ότι εξακολουθούν να υφίστανται διαφωνίες μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον σε ζητήματα που αφορούν τα εδάφη και τη διαχείριση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, τον οποίο κατέλαβε η Ρωσία το 2022. Παρά τις διαφορές, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι συνομιλίες «έχουν πλησιάσει σημαντικά στην οριστικοποίηση των εγγράφων».
Παρότι η Ρωσία δεν έχει εγκρίνει την πιο πρόσφατη εκδοχή του σχεδίου των 20 σημείων, δεν επιθυμεί να απορρίψει συνολικά την πρόταση, προκειμένου να μην απομακρύνει τον Αμερικανό πρόεδρο. Ο Τραμπ ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται «καλά» και ότι υπάρχει πιθανότητα να ολοκληρωθεί σύντομα μια συμφωνία, αν και οι αμερικανικές προσδοκίες για κατάληξη έως τα Χριστούγεννα δεν επιβεβαιώθηκαν.
Σύμφωνα με πρόσωπο κοντά στο Κρεμλίνο, οι βασικές ανησυχίες της Ρωσίας σχετίζονται με εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς, καθώς και με τη διασφάλιση της ουδετερότητας της Ουκρανίας σε περίπτωση ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σχέδιο, όπως αναφέρεται, δεν περιλαμβάνει επίσης τους περιορισμούς που επιδιώκει η Μόσχα για τις μεταπολεμικές ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, ούτε παρέχει σαφείς δεσμεύσεις για το καθεστώς της ρωσικής γλώσσας στην Ουκρανία. Παράλληλα, η Ρωσία ζητά ξεκάθαρες απαντήσεις σχετικά με την άρση των κυρώσεων και την τύχη των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στη Δύση.
Η Μόσχα φέρεται να απαιτεί από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη στο Ντονέτσκ, τα οποία δεν έχουν καταληφθεί από τα ρωσικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Το Κίεβο απορρίπτει το αίτημα, εκφράζοντας τον φόβο ότι η παράδοση μιας βαριά οχυρωμένης περιοχής θα το καθιστούσε ευάλωτο σε ενδεχόμενη νέα ρωσική επίθεση.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ουκρανία επιδιώκει να πείσει τον Τραμπ να προτείνει στη Ρωσία το πάγωμα του πολέμου κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ακόμη ότι η Ρωσία αφήνει να εννοηθεί πως θα μπορούσε να αποσύρει τις δυνάμεις της από τις περιοχές Ντνιεπροπετρόφσκ, Νικολάιεφ, Σούμι και Χάρκοβο. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η Μόσχα ζητά ταυτόχρονα από την Ουκρανία να αποχωρήσει από την περιοχή του Ντονέτσκ που εξακολουθεί να ελέγχει, την οποία οι ΗΠΑ προτείνουν να χαρακτηριστεί «ελεύθερη οικονομική» ή «αποστρατιωτικοποιημένη» ζώνη.
«Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου οι Ρώσοι θέλουν να αποσυρθούμε από την περιοχή του Ντονέτσκ, ενώ οι Αμερικανοί προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο αυτό να μην είναι “απόσυρση” – επειδή είμαστε κατά της απόσυρσης», δήλωσε ο Ζελένσκι. Όπως επισήμανε, οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση θα ήταν δύσκολο να εφαρμοστεί, καθώς θα παραβίαζε την ουκρανική νομοθεσία και θα απαιτούσε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.
Στο πλαίσιο ενός πιθανού συμβιβασμού, ο Ζελένσκι δεσμεύτηκε ότι θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές «το συντομότερο δυνατό» μετά την επίτευξη εκεχειρίας. Η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε ισχύ την ημέρα υπογραφής της ειρηνευτικής συμφωνίας και θα παρακολουθείται από διεθνείς μεσολαβητές.
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι η χώρα του θα μπορούσε να διατηρήσει στρατό έως και 800.000 στρατιωτών σε περίοδο ειρήνης και ότι οποιαδήποτε παραβίαση της εκεχειρίας από τη Ρωσία θα ενεργοποιούσε τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.
Διαφορετική εικόνα για τη ρωσική στάση μεταδίδουν τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, όπου το ειρηνευτικό σχέδιο που παρουσίασε το Κίεβο αντιμετωπίζεται με έντονη δυσπιστία και σκεπτικισμό.
Ο πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων της Κρατικής Δούμας, Ντμίτρι Νοβίκοφ, χαρακτήρισε σε συνέντευξή του στην Gazeta.Ru το «σχέδιο Ζελένσκι» ως προφανή χειραγώγηση.
«Η εκδοχή του ειρηνευτικού σχεδίου που παρουσίασε ο Ζελένσκι δεν ανταποκρίνεται καθόλου στις απαιτήσεις της ρωσικής πλευράς. Πρόκειται για μια ακόμη προφανή χειραγώγηση εκ μέρους του Κιέβου», δήλωσε ο βουλευτής.
Κατά την άποψή του, η ουκρανική πλευρά επιβεβαίωσε εκ νέου ότι δεν επιδιώκει μια προσέγγιση που να συνδέεται με την επίτευξη ειρήνης και συμβιβαστικής λύσης.
«Όταν οι πλευρές θέλουν πραγματικά να επιτύχουν την ειρήνη, δεν προσποιούνται ότι η Κριμαία και ο Ντονμπάς δεν αποτελούν μέρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Αυτά είναι γεγονότα συνταγματικά κατοχυρωμένα. Επομένως, το σχέδιο του Ζελένσκι δεν φαίνεται πια αστείο, αλλά πολύ χυδαίο, και είναι αδύνατο να το συζητήσουμε σοβαρά», κατέληξε ο Νοβίκοφ.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής της Κρατικής Δούμας Αλεξέι Τσέπα υποστήριξε ότι ο Ζελένσκι παρουσίασε το σχέδιο των 20 σημείων ως ένα ακόμη «PR project».
«Η Μόσχα δήλωσε ότι δεν πρέπει να ανακοινώνονται τα σημεία του σχεδίου πριν από την ώρα τους, μέχρι να επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Το γεγονός ότι το Κίεβο δεν τήρησε αυτόν τον όρο δείχνει ότι πρόκειται για ένα ακόμη PR-πρότζεκτ του Ζελένσκι και μια προσπάθεια να εκμεταλλευτεί τα ενδιάμεσα αποτελέσματα», ανέφερε ο Τσέπα σε συνέντευξή του στην «Gazeta.Ru».
Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή του ιδρύματος «Βαλντάι», Αντρέι Κορτούν, στη Μόσχα και την Ουάσινγκτον είναι πλέον εξοικειωμένοι με τέτοιες τακτικές του Κιέβου και γι’ αυτό η πρόταση δεν αναμένεται να προκαλέσει ιδιαίτερη αναστάτωση. Όπως εκτιμά, η Ρωσία θα επιμείνει ώστε οι βασικές απαιτήσεις που διατυπώθηκαν το περασμένο καλοκαίρι στην ομιλία του προέδρου να ληφθούν υπόψη κατά την προετοιμασία της τελικής συμφωνίας.
«Κάθε πλευρά των διαπραγματεύσεων προσπαθεί να περάσει τη μπάλα στην άλλη πλευρά του γηπέδου. Τώρα ο Ζελένσκι θα πει ότι το Κίεβο έκανε τις προτάσεις του και τις συνεννοήθηκε με τους Ευρωπαίους και Αμερικανούς εταίρους, και γι’ αυτό τώρα είναι η Μόσχα που καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις. Φυσικά, το Κίεβο θα κατηγορήσει τη Μόσχα για έλλειψη ευελιξίας, αλλά έχει ήδη επιδειχθεί κάποια ευελιξία. Επομένως, είναι απίθανο η ρωσική πλευρά να αποδεχτεί την ουκρανική πρόταση χωρίς πολύ σοβαρές τροποποιήσεις και διορθώσεις. Νομίζω ότι αυτό το καταλαβαίνουν ακόμη και στην Ουκρανία», εκτιμά ο πολιτικός αναλυτής.
