Ο Έριχ φον Ντένικεν, Ελβετός συγγραφέας που έγινε ευρέως γνωστός από τα βιβλία του με θεωρίες για την εξωγήινη προέλευση των αρχαίων πολιτισμών, τα οποία τον κατέστησαν ιδιαίτερα δημοφιλή στους κύκλους του παραφυσικού και των συνωμοσιολογικών αντιλήψεων, αλλά ταυτόχρονα τον έφεραν αντιμέτωπο με την απαξίωση της επιστημονικής κοινότητας, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών.
Εκπρόσωποι του φον Ντένικεν ανακοίνωσαν μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του την Κυριακή ότι άφησε την τελευταία του πνοή την προηγούμενη ημέρα σε νοσοκομείο της κεντρικής Ελβετίας. Την είδηση επιβεβαίωσε και η κόρη του, Κορνήλια, μιλώντας στο ελβετικό πρακτορείο ειδήσεων SDA.
Ο φον Ντένικεν έγινε παγκοσμίως γνωστός το 1968 με την κυκλοφορία του πρώτου του βιβλίου «Άρματα των Θεών», στο οποίο υποστήριζε ότι πολιτισμοί όπως οι Μάγια και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν δεχτεί επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες, οι οποίοι τους μετέδωσαν γνώσεις προηγμένης τεχνολογίας, επιτρέποντάς τους να κατασκευάσουν μνημειακά έργα όπως οι πυραμίδες.
Το βιβλίο αυτό τροφοδότησε ένα κύμα ενδιαφέροντος για τα ανεξήγητα φαινόμενα, σε μια περίοδο όπου, χάρη στις εξελίξεις της συμβατικής επιστήμης, η ανθρωπότητα ετοιμαζόταν να κάνει τα πρώτα της βήματα στη Σελήνη.
Τα «Άρματα των Θεών» ακολούθησαν περισσότερα από δύο δωδεκάδες βιβλία με παρόμοια θεματολογία, τα οποία πούλησαν συνολικά περίπου 60 εκατομμύρια αντίτυπα σε 32 γλώσσες, διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερο λογοτεχνικό είδος όπου η ιστορία, η επιστήμη, η φαντασία και η εικασία συνυπήρχαν.
Από σερβιτόρος, ιδρυτής «θρησκείας»
Γεννημένος το 1935, γιος κατασκευαστή ενδυμάτων στην πόλη Σαφχάουζεν της βόρειας Ελβετίας, ο φον Ντένικεν φέρεται να αντέδρασε στον αυστηρό καθολικισμό του πατέρα του και των ιερέων που τον δίδαξαν στο οικοτροφείο, διαμορφώνοντας σταδιακά τις δικές του εναλλακτικές εκδοχές για τη βιβλική αφήγηση της προέλευσης της ζωής.
Αφού εγκατέλειψε το σχολείο το 1954, εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως σερβιτόρος και μπάρμαν. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κατηγορήθηκε επανειλημμένα για απάτη και εξέτισε σύντομες ποινές φυλάκισης.
Το 1964 ανέλαβε τη διεύθυνση ενός ξενοδοχείου στο εύπορο Νταβός και ξεκίνησε να συγγράφει το πρώτο του βιβλίο. Η έκδοσή του και η εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία που ακολούθησε συνοδεύτηκαν σύντομα από νέες κατηγορίες για φοροδιαφυγή και οικονομικές παραβάσεις, οι οποίες τον οδήγησαν ξανά στη φυλακή.
Μετά την αποφυλάκισή του, τα «Άρματα των Θεών» του είχαν ήδη αποφέρει σημαντική περιουσία, ενώ ένα δεύτερο βιβλίο, με τίτλο «Θεοί από το Διάστημα», ήταν έτοιμο προς κυκλοφορία. Αυτό του επέτρεψε να αφοσιωθεί πλήρως στο παραφυσικό του ενδιαφέρον και να ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο αναζητώντας νέα μυστήρια προς «αποκάλυψη».
Κατά τη δεκαετία του 1970, ο φον Ντένικεν πραγματοποίησε αμέτρητα ταξίδια στην Αίγυπτο, την Ινδία και κυρίως στη Λατινική Αμερική, των οποίων οι αρχαίοι πολιτισμοί ασκούσαν ιδιαίτερη έλξη στον αυτοδίδακτο αρχαιολόγο.
Πραγματοποίησε εκτεταμένες διαλέξεις και ίδρυσε οργανισμούς με στόχο την προώθηση των θεωριών του, ενώ αργότερα υπήρξε από τους πρώτους που αξιοποίησαν το βίντεο και τα πολυμέσα για να προσεγγίσουν ένα ολοένα και ευρύτερο κοινό, πρόθυμο να ακούσει μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας.
Καμία κριτική δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει τον ίδιο και τους υποστηρικτές του από την πεποίθηση ότι η Γη είχε επισκεφθεί επανειλημμένα από εξωγήινες οντότητες και ότι τέτοιες επισκέψεις θα επαναληφθούν στο μέλλον.
Το 1991, ο φον Ντένικεν έλαβε τη σαρκαστική διάκριση ως ο πρώτος αποδέκτης του βραβείου «Ig Nobel» Λογοτεχνίας, που απονέμεται για τη συμβολή στη διάδοση της επιστήμης μέσω αμφιλεγόμενων πειραμάτων ή ισχυρισμών.
Ακόμη και όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με αποδείξεις κατασκευασμένων στοιχείων σε βρετανικό τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ — όπου υποτιθέμενα αρχαία αγγεία αποδείχθηκαν σχεδόν καινούργια — ο φον Ντένικεν επέμεινε ότι, πέρα από επιμέρους λάθη, οι βασικές του θεωρίες παρέμεναν ουσιαστικά ορθές.
Στο περιθώριο
Το 1985, έγραψε το βιβλίο «Neue Erinnerungen an die Zukunft» — «Νέες Αναμνήσεις από το Μέλλον» — με σκοπό, όπως υποστήριζε, να απαντήσει στους πολυάριθμους επικριτές του: «Έχω παραδεχτεί (τα λάθη μου), αλλά ούτε ένα από τα θεμέλια των θεωριών μου δεν έχει ακόμη καταρριφθεί».
Παρότι η απήχησή του στον αγγλόφωνο κόσμο μειώθηκε τη δεκαετία του 1980, τα βιβλία και οι ταινίες του επηρέασαν ένα κύμα ημι-σοβαρών αρχαιολογικών ντοκιμαντέρ, καθώς και πολλές δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές, μεταξύ των οποίων και το «The X-Files», με πρωταγωνιστές δύο πράκτορες του FBI που ερευνούσαν παραφυσικά φαινόμενα.
Η τελευταία του μεγάλη επιχειρηματική προσπάθεια, ένα θεματικό πάρκο εμπνευσμένο από τα βιβλία του, έκλεισε ύστερα από λίγα χρόνια λόγω περιορισμένου ενδιαφέροντος. Το «Πάρκο Μυστηρίων» παραμένει ακόμη όρθιο, με τις τεχνητές πυραμίδες και τους αλλόκοτους θόλους του να φθείρονται, καθώς οι επισκέπτες προτιμούν τη γοητεία της κοντινής πόλης Ιντερλάκεν και των επιβλητικών Ελβετικών Άλπεων.
Ο Έριχ φον Ντένικεν αφήνει πίσω του τη σύζυγό του, Ελίζαμπεθ Σκάγια, με την οποία μοιράστηκε 65 χρόνια γάμου, την κόρη τους Κορνήλια και δύο εγγόνια.
