Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο ίδιος και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, «διαμόρφωσαν το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σε σχέση με τη Γροιλανδία» και ότι, στο πλαίσιο αυτών των συνεννοήσεων, αποφάσισε να μην προχωρήσει στην επιβολή τιμωρητικών δασμών σε σειρά ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίοι επρόκειτο να τεθούν σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου.
Οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν άμεσα, με τις μετοχές να σημειώνουν ισχυρή άνοδο μετά τη σχετική ανακοίνωση του Τραμπ.
«Με βάση μια πολύ παραγωγική συνάντηση που είχα με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχουμε διαμορφώσει το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας σε σχέση με τη Γροιλανδία και, στην πραγματικότητα, ολόκληρη την Αρκτική Περιοχή. Αυτή η λύση, εάν ολοκληρωθεί, θα είναι εξαιρετική για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ. Με βάση αυτή τη συμφωνία, δεν θα επιβάλω τους Δασμούς που είχαν προγραμματιστεί να τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου. Διεξάγονται πρόσθετες συζητήσεις σχετικά με τον Χρυσό Θόλο όσον αφορά τη Γροιλανδία. Περισσότερες πληροφορίες θα διατεθούν καθώς προχωρούν οι συζητήσεις. Ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Ειδικός Απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και διάφοροι άλλοι, όπως απαιτείται, θα είναι υπεύθυνοι για τις διαπραγματεύσεις — Θα αναφέρουν απευθείας σε εμένα. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!» έγραψε στην ανάρτησή του ο Τραμπ.
Λίγη ώρα αργότερα, ο Τραμπ προχώρησε σε διευκρινίσεις, αναφέροντας ότι το πλαίσιο συνεννόησης που επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ για την αποκλιμάκωση της έντασης γύρω από τη Γροιλανδία περιλαμβάνει δικαιώματα εκμετάλλευσης ορυκτών για τις ΗΠΑ, καθώς και συμμετοχή στο αμυντικό σύστημα Golden Dome.
«Θα συμμετέχουν στο Golden Dome και στα δικαιώματα για τα ορυκτά – και εμείς επίσης», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξή του στο CNBC.
«Όχι» από Δανία στις διαπραγματεύσεις
Την ίδια στιγμή, η Δανία ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να εισέλθει σε συνομιλίες που θα συνεπάγονται παραίτηση από τις «θεμελιώδεις αρχές» της, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, απαντώντας στις αναφορές για «άμεσες διαπραγματεύσεις» με αντικείμενο τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη, ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «κατασχέσουν» τη Γροιλανδία από τη Δανία. Χαρακτηρίζοντας τη Γροιλανδία ως «έδαφός μας», υποστήριξε ότι «επιδιώκει άμεσες διαπραγματεύσεις για να συζητήσει εκ νέου την απόκτηση» του νησιού.
Σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους λίγο αργότερα, ο Ράσμουσεν τόνισε ότι η Δανία δεν προτίθεται να απεμπολήσει την κυριαρχία της επί της Γροιλανδίας.
«Δεν θα ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις με βάση την παραίτηση από θεμελιώδεις αρχές», είπε. «Αυτό δεν θα συμβεί ποτέ».
«Στεκόμαστε σε μια βάση που οι Ηνωμένες Πολιτείες βοήθησαν σε μεγάλο βαθμό να δημιουργηθεί μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι η Δανία «δεν θα υποχωρήσει ούτε εκατοστό» σε ζητήματα εθνικής κυριαρχίας.
Η Γροιλανδία φιλοξενεί ήδη περίπου 150 Αμερικανούς στρατιώτες στη βάση Πιτουφίκ, η οποία παλαιότερα ήταν γνωστή ως Αεροπορική Βάση Θούλε.
Βάσει της Συμφωνίας Άμυνας της Γροιλανδίας του 1951, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν τη δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης στο έδαφος της Γροιλανδίας, ενώ η κυβέρνηση της Δανίας έχει εκφράσει τη στήριξή της στην παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ έχει επιμείνει στην έννοια της «κυριότητας» του νησιού, υποστηρίζοντας ότι «μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες» μπορούν να υπερασπιστούν τη Γροιλανδία από την υποτιθέμενη απειλή της Ρωσίας και της Κίνας, ισχυρισμό που έχει απορριφθεί από την Κοπεγχάγη, τη Μόσχα και το Πεκίνο.
Όταν ενημερώθηκε από δημοσιογράφο ότι ο Ράσμουσεν απέρριψε το αίτημά του για διαπραγματεύσεις, ο Τραμπ δήλωσε ότι «αν θέλει να μου το πει αυτό, θα μου το πει κατάμουτρα».
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, επανέλαβε ότι δεν θα «χρησιμοποιήσει βία» για την απόκτηση της Γροιλανδίας, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι Δανοί «έχουν επιλογή. Μπορείτε να πείτε ναι και θα είμαστε πολύ ευγνώμονες. Ή μπορείτε να πείτε όχι και θα το θυμόμαστε».
Νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αξιοποιήσει την παρουσία του στο Νταβός για να ζητήσει «άμεσες διαπραγματεύσεις» με στόχο την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής και διεθνούς ασφάλειας. Τόνισε εκ νέου ότι «δεν θα χρησιμοποιήσει βία», επαναλαμβάνοντας ωστόσο ότι «μπορείτε να πείτε ναι ή όχι, και θα το θυμόμαστε».
«Τη χρειαζόμαστε για στρατηγική εθνική και διεθνή ασφάλεια», είπε, προσθέτοντας ότι «αυτό το τεράστιο νησί αποτελεί στην πραγματικότητα μέρος της Βόρειας Αμερικής, στο βόρειο σύνορο του Δυτικού Ημισφαιρίου. Είναι μέρος των εδαφών μας».
Υπογράμμισε ότι η λειτουργία της κοστίζει στη Δανία «εκατοντάδες εκατομμύρια» και επανέλαβε πως «είναι πολύ σημαντικό να χρησιμοποιήσουμε τη Γροιλανδία για την εθνική και διεθνή ασφάλεια», χαρακτηρίζοντάς την «ένα μεγάλο κομμάτι πάγου» με κομβική στρατηγική σημασία.
Ο Ρούτε, κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ, τον διαβεβαίωσε ότι σε περίπτωση επίθεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες «οι σύμμαχοί σας θα είναι μαζί σας», σημειώνοντας ότι υπό την ηγεσία του Τραμπ η «συμμαχία του ΝΑΤΟ είναι ισχυρότερη».
Σε ερώτηση δημοσιογράφου προς τον Τραμπ για το αν τον καθησυχάζουν οι δηλώσεις Ρούτε ότι το ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί τις ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι ελπίζει πως αυτό ισχύει και ότι θεωρεί τον Ρούτε καλό άνθρωπο που δεν του έχει πει ποτέ ψέματα.
Παρά ταύτα, πρόσθεσε ότι όταν παρακολουθεί όσα συμβαίνουν γύρω από τη Γροιλανδία «αναρωτιέμαι, γιατί θέλω τη Γροιλανδία για ασφάλεια».
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι μπορεί να πει ένα πράγμα για τον Ρούτε, και αυτό είναι ότι «θέλει ασφάλεια για όλους μας», τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και πέρα από αυτό.
Σε προγενέστερες δηλώσεις του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε σημειώσει ότι το πρόβλημα με το ΝΑΤΟ είναι πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονταν στο πλευρό των συμμάχων τους, «αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι θα ήταν εκεί για εμάς αν τους καλούσαμε».
Κανονικά η σύνοδος κορυφής την Πέμπτη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πραγματοποιήσει κανονικά την έκτακτη σύνοδο κορυφής την Πέμπτη, ακόμη και μετά την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από τις απειλές για επιβολή δασμών σε ορισμένες χώρες λόγω της Γροιλανδίας, όπως δήλωσε την Τετάρτη εκπρόσωπος του Συμβουλίου της ΕΕ.
