Την ανάγκη οι ευρωατλαντικές σχέσεις να παραμείνουν σε «λειτουργικό» επίπεδο επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις που έκανε λίγο μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
« Δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων. Παρά τα αυτά, όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει καλή τη πίστει να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές, οι οποίες θα μπορούν να οδηγήσουν σε εξελίξεις, οι οποίες δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια», ανέφερε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ικανοποιημένος από το γεγονός ότι «η εικόνα είναι ελαφρώς βελτιωμένη» σε σύγκριση με την περίοδο κατά την οποία αποφασίστηκε η σύγκληση της Συνόδου Κορυφής, καθώς –όπως σημείωσε– ο Αμερικανός Πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει στην επιβολή επιπλέον δασμών σε χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία και ότι δεν σχεδιάζει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος για την κατάληψη εδάφους που ανήκει στο βασίλειο της Δανίας.
Συνεχίζοντας, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και τόνισε ότι απαιτείται ένα σαφές πλαίσιο συνεννόησης, στο οποίο όλοι θα γνωρίζουν ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες αν ξεπεραστούν ορισμένα όρια. Επισήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, «οπότε έχουμε κάθε λόγο πάντα να επιδιώκουμε οι όποιες αναταράξεις να είναι πρόσκαιρες και να προσπαθούμε να βρίσκουμε λύσεις που θα είναι προς το αμοιβαίο συμφέρον όλων». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι αυτή την περίοδο μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και δεσμεύεται από το πλαίσιο της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου που ρυθμίζει τις διεθνείς σχέσεις εδώ και περισσότερα από 70 χρόνια – ένα πλαίσιο που, όπως ανέφερε, λειτουργεί προς όφελος και των Ηνωμένων Πολιτειών. «Δε θα κουραστώ να προσπαθώ να πείθω τους Αμερικανούς συνομιλητές μου ότι η οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Απαντώντας σε ερώτηση για το Συμβούλιο της Ειρήνης, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «έτσι όπως είναι διατυπωμένο – όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά σχεδόν όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες-έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε». Υπενθύμισε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο Ειρήνης των ΗΠΑ, αποκλειστικά όμως ως προσωρινή διοίκηση στη Γάζα, με στόχο την υλοποίηση των επόμενων φάσεων του ειρηνευτικού σχεδίου, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί.
Συνεχίζοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα είναι χώρα με άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. «Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα», δήλωσε χαρακτηριστικά και συμπλήρωσε: «Νομίζω ότι και η κυρία Κάγια Κάλας αλλά και πολλές χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε – αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο – αλλά με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό». Όπως εξήγησε, ο αρχικός στόχος του Συμβουλίου Ειρήνης ήταν εξαρχής η ειρήνευση στη Γάζα και η μεταβατική διοίκηση, ώστε να ακολουθήσει περίοδος ανοικοδόμησης και να τεθεί το πρώτο θεμέλιο για μια ουσιαστική επίλυση του Παλαιστινιακού.
Αναφερόμενος στην προστασία της Αρκτικής, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι, παρότι γεωγραφικά μακριά από την Ελλάδα, αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, την ευρωπαϊκή ασφάλεια και την ασφάλεια των ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε την ανάγκη εξεύρεσης τρόπων συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εντός του ΝΑΤΟ, προκειμένου να αποτραπεί πιθανή ενίσχυση της επιρροής της Κίνας ή της Ρωσίας στην περιοχή.
Ειδικά για τη Γροιλανδία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι «οι κόκκινες γραμμές είναι πάρα πολύ ξεκάθαρες»: δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητάς της και μόνο η ίδια η Γροιλανδία και το βασίλειο της Δανίας έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν για το μέλλον της. Τόνισε επίσης ότι οι ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια της Αρκτικής είναι δικαιολογημένες. «Η Αρκτική είναι ένα μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν τρόποι, τόσο μέσω του ΝΑΤΟ όσο και μέσω της υφιστάμενης διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, με σεβασμό στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Σε ερώτηση σχετικά με το αν προηγήθηκε συνεννόηση για το θέμα της Γροιλανδίας μεταξύ του Μαρκ Ρούτε και Ευρωπαίων ηγετών πριν από τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο στο Νταβός, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι η εντύπωσή του είναι πως δεν υπήρξε οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης και σίγουρα όχι σε ευρωπαϊκό, θεσμικό ή ΝΑΤΟϊκό επίπεδο. Διευκρίνισε ότι οι συγκεκριμένες συζητήσεις αφορούν πρωτίστως τη Δανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι η Δανία έχει την πλήρη στήριξη της ΕΕ σε ό,τι η ίδια κρίνει πως εξυπηρετεί τα συμφέροντά της και τα συμφέροντα της Γροιλανδίας.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομία, σημειώνοντας ότι ο ίδιος ήταν από τους πρώτους που υποστήριξαν αυτή την προσέγγιση. «Έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Από τότε που το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά στην διάσκεψη των Βερσαλλιών, η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτήν την λογική», ανέφερε. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η στρατηγική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. «Η γνώμη μας μετράει όσο πιο ισχυροί είμαστε. Νομίζω ότι πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας. Αυτό είναι κάτι το οποίο αφορά και την πατρίδα μας και την Ελλάδα, αλλά αφορά συνολικά και την ΕΕ», κατέληξε.
