Με σαφείς αιχμές προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κυρίως αναφορικά με τη διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής αλλά και σε άλλα ζητήματα, πραγματοποιήθηκε η συνάντηση του Αντώνη Σαμαρά με τον Κωνσταντίνο Τασούλα στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο πρώην πρωθυπουργός μετέφερε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την έντονη ανησυχία του για τα εθνικά θέματα.
«Έχει κατανοήσει η κυβέρνηση ότι με συνεχείς αναφορές στη δήθεν «θετική ατζέντα» και με την επίκληση της συνθήκης των Αθηνών περί Φιλίας, «ξεπλένει» ουσιαστικά την Τουρκία στα μάτια της διεθνούς πολιτικής σκηνής και της κοινής γνώμης; Δεν βλέπει την κλιμάκωση των τουρκικών απαιτήσεων και διεκδικήσεων, όχι μόνο επί χάρτου αλλά και επί του πεδίου;», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Αντώνης Σαμαράς απευθυνόμενος στον Κωνσταντίνο Τασούλα.
Ο πρώην πρωθυπουργός συνέχισε την κριτική του, εστιάζοντας στις δηλώσεις του πρωθυπουργού περί επίλυσης διαφορών σε «διεθνές δικαιοδοτικό όργανο», διερωτώμενος: «Τι σημαίνει αυτό; Υπενθυμίζεται, ότι η θέση της Ελλάδας είναι ότι η μια και μόνη διαφορά μπορεί να επιλυθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Όμως, προϋπόθεση για αυτό είναι η αποδοχή εκ μέρους της Τουρκίας του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και η υπογραφή σχετικού συνυποσχετικού που κυρώνεται από τα Κοινοβούλια. Η Τουρκία, ως γνωστόν, δεν αποδέχεται το Δίκαιο της Θάλασσας». Όπως επανέλαβε, από τη στιγμή που η Άγκυρα δεν αποδέχεται το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, δεν μπορεί να υπάρξει περαιτέρω συζήτηση, καθώς αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαδικασία.
Παράλληλα, ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε και σε εσωτερικά ζητήματα, όπως η πληθυσμιακή αποδυνάμωση της Ανατολικής Θράκης σε συνδυασμό με την τουρκική παρουσία στην περιοχή, η άνοδος των τιμών που συρρικνώνει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, η περιορισμένη ρευστότητα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι επιβαρύνσεις στην ενέργεια για τα νοικοκυριά, καθώς και τα ζητήματα που αφορούν τον πρωτογενή και διατροφικό τομέα.
Στη συζήτησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο πρώην πρωθυπουργός έκανε λόγο για επιτακτική εθνική ανάγκη αντιμετώπισης χρόνιων και άλυτων προβλημάτων, όπως το δημογραφικό, με ιδιαίτερη έμφαση στην ερήμωση της Ανατολικής Θράκης και την ταυτόχρονη τουρκική διείσδυση, την αλματώδη αύξηση του κόστους ζωής που περιορίζει την αγοραστική δύναμη, την ελλιπή χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, το υψηλό κόστος παραγωγής και ενέργειας, καθώς και τα ζητήματα που αφορούν τον αγροτικό και διατροφικό τομέα, με ειδική αναφορά στη συμφωνία Μερκοσούρ.
Για την εξωτερική πολιτική, ο Αντώνης Σαμαράς επανέλαβε ότι θεωρεί πως η κατεύθυνση που ακολουθείται είναι εσφαλμένη, εκφράζοντας έντονη ανησυχία για τα εθνικά ζητήματα. Τόνισε ότι η πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τουρκία, σε συνδυασμό με τις δηλώσεις που ακολούθησαν αλλά και με τα δεδομένα στο πεδίο, ενίσχυσαν την αίσθηση κινδύνου παγίωσης τετελεσμένων σε βάρος της χώρας. «Έχει κατανοήσει η κυβέρνηση ότι με συνεχείς αναφορές στη δήθεν “θετική ατζέντα” και με την επίκληση της συνθήκης των Αθηνών περί Φιλίας, “ξεπλένει” ουσιαστικά την Τουρκία στα μάτια της διεθνούς πολιτικής σκηνής και της κοινής γνώμης; Δεν βλέπει την κλιμάκωση των Τουρκικών απαιτήσεων και διεκδικήσεων, όχι μόνο επί χάρτου αλλά και επί του πεδίου;»
Ειδικότερα, ο Αντώνης Σαμαράς στάθηκε, μεταξύ άλλων, στα εξής σημεία:
α) Στην αναφορά του Πρωθυπουργού για επίλυση διαφορών σε «διεθνές δικαιοδοτικό όργανο», διερωτώμενος: «Τι σημαίνει αυτό; Υπενθυμίζεται, ότι η θέση της Ελλάδας είναι ότι η μια και μόνη διαφορά μπορεί να επιλυθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Όμως, προϋπόθεση για αυτό είναι η αποδοχή εκ μέρους της Τουρκίας του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και η υπογραφή σχετικού συνυποσχετικού που κυρώνεται από τα Κοινοβούλια. Η Τουρκία , ως γνωστόν, δεν αποδέχεται το Δίκαιο της Θάλασσας». Επανέλαβε ότι εφόσον η Τουρκία δεν αποδέχεται το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, δεν μπορεί να υπάρξει περαιτέρω συζήτηση, καθώς αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.
β) Στη συνεργασία για το Μεταναστευτικό με την Τουρκία, σε μια περίοδο που –όπως σημείωσε– παρατηρείται εργαλειοποίηση του ζητήματος από τη γείτονα χώρα. Ως παράδειγμα ανέφερε την τραγωδία στη Χίο, επισημαίνοντας ότι από την πρώτη στιγμή τέθηκε από την Τουρκία ζήτημα δικαιοδοσίας στην έρευνα και διάσωση και διερωτήθηκε γιατί δεν υπήρξε καταδίκη της συγκεκριμένης στάσης και απαίτηση ανάληψης ευθυνών.
γ) Στη δέσμευση της κοινής δήλωσης για «μηχανισμούς επικοινωνίας για την “εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης προς αποφυγή κλιμάκωσης και κινδύνων”», θέτοντας ερωτήματα για το περιεχόμενο αυτής της διατύπωσης και για το ποιες θεωρούνται πηγές έντασης, επισημαίνοντας ότι κατά την τουρκική πλευρά τέτοιες θεωρούνται η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, η θαλάσσια έρευνα, η χωροταξία και η πόντιση καλωδίων.
δ) Στην αναφορά ότι «οι δύο χώρες εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να αξιολογήσουν υφιστάμενες ευκαιρίες συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας — ιδίως στη διασύνδεση ηλεκτρικής ενέργειας και στις ανανεώσιμες πηγές — με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.», ζητώντας διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της συγκεκριμένης διατύπωσης και θέτοντας ερωτήματα σχετικά με ζητήματα δικαιοδοσίας.
ε) Στην απουσία, όπως υποστήριξε, καταδίκης της τουρκικής Navtex αόριστης διάρκειας που, κατά την εκτίμησή του, οδηγεί σε πρακτική διχοτόμηση του Αιγαίου.
στ) Στο ότι δεν έγινε αναφορά από ελληνικής πλευράς στις συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά του χριστιανικού πληθυσμού στη Συρία.
Ο Αντώνης Σαμαράς σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα όφειλε από την αρχή να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, ιδίως από τη στιγμή που σε αυτό λαμβάνουν μέρος χώρες όπως η Τουρκία, το Ισραήλ, η Κύπρος, η Βουλγαρία και η Ιταλία, επισημαίνοντας ότι δεν θα έπρεπε να δίνεται η εντύπωση πως η χώρα ακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις.
Σε ό,τι αφορά τη συνταγματική αναθεώρηση, ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι δεν θα πρέπει να αποτελεί πεδίο κομματικών επιδιώξεων ούτε να εξελίσσεται με καθαρά επικοινωνιακά χαρακτηριστικά.
