Ιδιαίτερα έντονη ήταν η συγκίνηση που προκάλεσε η εντυπωσιακή πομπή, στην οποία συμμετείχαν 12.000 άτομα και 30 φιλαρμονικές μπάντες, με κατεύθυνση τον Κήπο των Ηρώων, στο αποκορύφωμα των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 200 ετών από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων, παρουσία της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας. Δύο αιώνες αργότερα, η Έξοδος εξακολουθεί να παραμένει ζωντανή στη μνήμη και τη συνείδηση των ανθρώπων ως μια διαχρονική μαρτυρία του αγώνα για την ελευθερία.
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, αφίχθη στο Μεσολόγγι λίγο μετά τις 10:00, όπου τον υποδέχθηκαν ο δήμαρχος της πόλης, Σπύρος Διαμαντόπουλος, καθώς και ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης.
«Το Μεσολόγγι μάς υπενθυμίζει ότι Ελευθερία και Δημοκρατία δεν είναι ποτέ δεδομένες. Παρά τις δυσκολίες πραγματοποιούμε και εμείς με τη σειρά μας τη δικιά μας έξοδο από μία Ελλάδα χαμηλών προσδοκιών σε εκείνη των μεγάλων διεκδικήσεων και των υψηλών απαιτήσεων, μακριά από το σκοτάδι της τοξικότητας και την καθήλωση της εσωστρέφειας σε μία προσπάθεια ωστόσο που προϋποθέτει και σήμερα ενότητα, σιγουριά και πολιτική ωριμότητα», ανέφερε μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός εκφωνώντας τον πανηγυρικό της ημέρας στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι, με αφορμή τους εορτασμούς για την συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
«Το σημαντικότερο μήνυμα της Εξόδου είναι η αγάπη για την Ελευθερία. Η πράξη, την οποία σφράγισε η ηρωική κραυγή ενός λαού που επέλεξε την υπέρτατη θυσία από τις αλυσίδες της σκλαβιάς, έγινε το ηθικό θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίστηκε το σύγχρονο ελληνικό κράτος, αλλά και ένα από τα ιστορικά εκείνα γεγονότα που επαναπροσδιορίζουν μέχρι σήμερα την ουσία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η ενότητα του λαού μας παραμένει πρώτο ζητούμενο. Σήμερα είμαστε κυρίαρχο κράτος με κεντρικό ευρωπαϊκό ρόλο, με ενωμένους πολίτες, με δυνατή οικονομία και αυτό μας επιτρέπει να είμαστε παρόντες, όπου μας χρειάζεται ο ελληνισμός», πρόσθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Έξοδο του Μεσολογγίου.
«Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι», έγραψε ο Διονύσιος Σολωμός, περιγράφοντας τη λαβωμένη ιερή Πόλη όπου ο ηρωισμός και η τραγωδία έγραψαν ιστορία», σημείωσε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας:
«Αυτό ακριβώς το σημείο του χάρτη, το Μεσολόγγι, εδώ όπου ηρωισμός και τραγωδία διασταυρώθηκαν, με αποτέλεσμα να γραφτεί με αίμα μία από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες της εθνικής μας διαδρομής.
Όσο μάλιστα οδεύουμε πιο βαθιά σε έναν αβέβαιο 21ο αιώνα, τόσο περισσότερο η Εξοδος χρησιμεύει ως οδηγός προς το μέλλον.
Σήμερα συνεπώς, δεν βρισκόμαστε εδώ συμμετέχοντας απλά σε μια εθιμοτυπική τελετουργία, αλλά για να αντλήσουμε διδάγματα από τη φωτιά που έκαιγε στις καρδιές των Ελεύθερων Πολιορκημένων και να αναμετρηθούμε έτσι με την κομβική σημασία που αποκτά για το παρόν», συμπλήρωσε.
«Γιατί είναι πράγματι πολλά τα μηνύματα που εκπέμπονται επί 200 χρόνια από τούτο εδώ τον τόπο, με πρώτο και σημαντικότερο, ανάμεσά τους την αγάπη για την Ελευθερία, που ταυτίζεται και ενίοτε ξεπερνά ακόμα και τον πόθο για την ίδια τη ζωή. Ένα άλμα στο αβέβαιο ώστε να αποκαλυφθεί με αυτόν τον δραματικό τρόπο το σημείο εκείνο που μετατρέπει τον καθημερινό άνθρωπο σε πραγματικό ήρωα» συνέχισε ο πρωθυπουργός, για να υπογραμμίσει:
«Η θύμηση των Πολιορκημένων άχρονη μπροστά σου θα γονατίζει, όπως έγραψε ο Παλαμάς. Από μόνη της ωστόσο, η μνήμη δεν αρκεί. Η κατανόηση αποτελεί χρέος μας, καθώς η ιστορία δεν είναι μουσείο, είναι καθρέφτης.
Με το Μεσολόγγι να αποτυπώνει σε αυτόν τον καθρέφτη την υπερβατική, αλλά και την κτηνώδη όψη της ανθρωπότητας, είναι μία δίδυμη αναμέτρηση που συνοδεύει δυστυχώς την εξέλιξη όλων των κοινωνιών.
Τότε, επί μήνες ολόκληρους, η τεράστια δύναμη της Οθωμανικής και Αιγυπτιακής αυτοκρατορίας σφυροκοπούσε με σφοδρότητα τα τείχη της πόλης.
Δεν ήταν όμως μόνο οι οβίδες. Ήταν κι ο αδίστακτος εχθρός της πείνας που σταδιακά εξόντωνε άνδρες, γυναίκες και παιδιά.
Μια οδυνηρή στέρηση που με τη σειρά της στερούσε από τους αγωνιστές ακόμα και το δικαίωμα σε ένα ένδοξο αλλά γρήγορο τέλος.
Κι όμως, καθώς τα σώματα εξαπλώνονταν, το πνεύμα των πολιορκημένων γινόταν ολοένα και πιο ισχυρό.
Και αυτό το ξεχωριστό ανάστημα που με τον καιρό υψώνονταν, ήταν αυτό που φόβισε τελικά περισσότερο τους πολιορκητές, ώστε όταν πρότειναν ανακωχή και παράδοση να πάρουν μια απάντηση που τα έλεγε όλα: Τα κλειδιά του Μεσολογγίου είναι κρεμασμένα στις μπούκες των κανονιών μας.
Αυτός ο τόπος λοιπόν δεν υπήρξε απλά ένα στρατηγικό οχυρό από πέτρα και χώμα, με κινητήρια δύναμη το θάρρος των ανθρώπων του.
Αναδείχθηκε σε ένα φρούριο της ανθρώπινης αντοχής. Το τελευταίο οδόφραγμα της ψυχής και του πνεύματος έναντι στο κύμα της υποδούλωσης. Γι΄ αυτό άλλωστε και η τραγική έκβαση των γεγονότων δεν καταγράφηκε ποτέ στη συλλογική συνείδηση ως ήττα. Διότι μπορεί οι πύλες τελικά να άνοιξαν, τα τείχη να έπεσαν και η πόλη να ισοπεδώθηκε από την οργή του εχθρού».
Όπως επισήμανε στη συνέχεια ο πρωθυπουργός, «εντός των τειχών του Μεσολογγίου είχαμε ένα μοναδικό παράδειγμα ενότητας και αλληλεγγύης που τα κράτησε για καιρό όρθια. ‘Ανθρωποι με διαφορετική καταγωγή, με διαφορετική ιδιοσυγκρασία και σκέψη ορκίστηκαν να καταστείλουν τις όποιες προσωπικές τους φιλοδοξίες και να εξορίσουν κάθε διαμάχη», συνεχίζοντας:
«Διαμόρφωσαν έτσι ένα ξεχωριστό ορόσημο ομόνοιας, για αυτό ακριβώς μίλησα για τα πολλά και παράλληλα μηνύματα που εκπέμπει τούτος ο τόπος. Μηνύματα μαζικής δράσης, προσωπικής υπέρβασης και συνειδητής ενότητας. Μηνύματα δηλαδή που απέκτησαν εμβέλεια πέρα από τον χώρο από όπου πήγαζαν σμιλεύοντας την ιστορία, ώστε οι πράξεις της συγκεκριμένης περιόδου να γίνουν τελικά σύμβολα διαχρονικά. Έτσι 200 χρόνια μετά η Έξοδος εξακολουθεί να μας καλεί σε μία είσοδο στην εθνική αυτογνωσία, πολύ περισσότερο όταν στις μέρες μας οι απειλές είναι πολλές και η ειρήνη στη γειτονιά μας δεν είναι καθόλου δεδομένη». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε αυτό το σημείο, «ενώ οι προκλήσεις μπορεί να είναι διαφορετικές, πολλά όμως από τα ζητούμενα παραμένουν τα ίδια, με πρώτο την ενότητα του λαού μας και τη θωράκιση της εθνικής αξιοπρέπειας και αυτοπεποίθησης».
«Σίγουρα», συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «πριν από δύο αιώνες η Ελλάδα ήταν ένα μικρό έθνος, δεν είχε καν συγκροτηθεί σε κράτος που ζητούσε με αγωνία τότε τη βοήθεια των μεγάλων δυνάμεων για να δικαιωθεί ο αγώνας της» και συμπλήρωσε: «Σήμερα είμαστε ένα κυρίαρχο κράτος με σημαντικό ευρωπαϊκό και διεθνές εκτόπισμα, με απόρθητα σύνορα και με πανίσχυρες Ένοπλες Δυνάμεις. Με μία δυναμική οικονομία που στηρίζει όσο καλύτερα μπορεί την κοινωνία, αλλά και με ενωμένους τους πολίτες της. Αυτή η αναβαθμισμένη θέση, μάς επιτρέπει να είμαστε παρόντες όπου μας χρειάζεται ο Ελληνισμός, κάτι που αποδείξαμε πρόσφατα με την άμεση υποστήριξη μας στην Κύπρο απέναντι στους κινδύνους από τη σύρραξη στο Ιράν, παραμένοντας ένας πυλώνας σταθερότητας σε ένα κόσμο αστάθειας και μία χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά εν μέσω ενός αβέβαιου διεθνούς περιβάλλοντος».
«Το Μεσολόγγι», όπως τόνισε ο πρωθυπουργός, «μας καλεί συνεπώς να σκεφτούμε ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι ποτέ δεδομένες, είναι ζωντανοί οργανισμοί που χρειάζονται φροντίδα, κάτι που σημαίνει και συμμετοχή και ευθύνη».
«Γιατί ας μην ξεχνάμε», υπογράμμισε, «ότι τότε οι ήρωες του 1826 αγωνιστήκαν στο Μεσολόγγι με ότι είχαν, γνωρίζοντας ότι έλεγαν όχι στην ατιμωτική παράδοση, χωρίς μάλιστα να έχουν χρόνο και μέσα για να το υπερασπιστούν».
«Θα έλεγα λοιπόν», ανέφερε ο πρωθυπουργός, «ότι παρά τις δυσκολίες πραγματοποιούμε και εμείς με τη σειρά μας τη δικιά μας έξοδο από μία Ελλάδα χαμηλών προσδοκιών σε εκείνη των μεγάλων διεκδικήσεων και των υψηλών απαιτήσεων μακριά από το σκοτάδι της τοξικότητας και την καθήλωση της εσωστρέφειας σε μία προσπάθεια ωστόσο που προϋποθέτει και σήμερα ενότητα, σιγουριά και πολιτική ωριμότητα».
«Και αυτό γιατί», όπως είπε, «θα ήταν λάθος στην παρούσα συγκυρία εάν δεν τοποθετούσαμε την χώρα στη μεγάλη εικόνα που την περιβάλλει, μία εικόνα που δυστυχώς προοιωνίζει γεωπολιτικές ανατροπές, οι οποίες απαιτούν αμυντική και διπλωματική εγρήγορση, οικονομικούς τριγμούς που θα μας καλέσουν σε ρεαλιστικές, αλλά απαραίτητες αναπροσαρμογές, ώστε να προσαρμόσουμε την κοινωνία, αλλά και λαϊκιστικές εξάρσεις οι οποίες μόνο με την αντεπίθεση του μετώπου της αλήθειας μπορούν να ηττηθούν» και πρόσθεσε:
«Οι πρόγονοί μας άλλωστε δεν στάθηκαν δίπλα – δίπλα επειδή συμφωνούσαν σε όλα, αλλά γιατί πρόταξαν τη γνώση ότι παλεύουν για κάτι μεγαλύτερο από τους ίδιους. Αυτήν την αίσθηση του κοινού πεπρωμένου είναι νομίζω αυτό που οφείλουμε τώρα ο ένας στον άλλον και όλοι μαζί στην πατρίδα, μία πυξίδα, ώστε μέσα στα ταραγμένα διεθνή νερά το εθνικό σκάφος να πλέει πάντα ελεύθερο και ποτέ πολιορκημένο».
